Eindpunt (Pieterpad I: Laren - Vorden)

We hebben nog dertien kilometer te gaan om het Pieterpad af te ronden. Dat doen wij op deze prachtige nazomerdag. Voor zo’n klein eindje hoeven we niet vroeg op te staan. M. en ik arriveren dan ook pas tegen twaalven in Laren (Gelderland).  Tegenover de kerk drinken we koffie op een zonnig terras. Geen haast. Dan pakken we het pad weer op, in zuidelijke richting.

Al snel verlaten we het dorp en lopen door zonovergoten velden. We steken de spoorlijn over, vervolgens het Twente-kanaal en dan het riviertje de Berkel. Het Pieterpad voert ons na de brug rechtdoor. Wij laten het pad dat direct na de brug langs de rivier loopt, links liggen. Dat gaat naar de Staringkoepel, naast Hoeve Draafsel, een melkveehouderij waar een Boerenbed-camping is gevestigd. Een jaar of twaalf geleden logeerde ik er eens. Het is een prachtige omgeving.

We maakten toen een kanotocht over de Berkel. Bij een stuw hier vlakbij moeten de kano’s uit het water worden getild om er na de stuw weer in te gaan. In het najaar van 2007 gebeurde er een vreselijk ongeluk. Een groep Kruidvat-personeelsleden op een bedrijfsuitje zakte de rivier op een vlot af. Bij de stuw ging het mis en het vlot stortte naar beneden. Twee mensen kwamen om het leven. Het evenementenbureau dat de tocht had georganiseerd kreeg straf.

We vervolgen onze tocht door de bossen van landgoed Velhorst. Mijn paddenstoelenhart springt op, want er staat allerlei prachtigs. Parelbovist, inktzwam, eekhoorntjesbrood, vliegenzwam en verschillende soorten waarvan ik de naam niet weet. Er staan zoveel aardappelbovisten dat het lijkt of iemand emmers aardappeltjes heeft rondgestrooid. Eerder vandaag zagen we in een weiland reusachtige champignons met hoeden van bijna een halve meter doorsnee.

Na de negentiende-eeuwse buitenplaats het Enzerinck passeren we een fraai kasteeltje: Den Bramel. Hier schijnt sinds de veertiende eeuw al een gebouw te hebben gestaan. Wat er nu staat, stamt uit de achttiende eeuw, met een gevel uit de negentiende eeuw. Het wordt particulier bewoond.

Dan lopen we Vorden binnen. Door het dorp bereiken we Kasteel Vorden, het eindpunt. Vier jaar geleden begonnen we op deze plek. Eerst liepen we naar de Pietersberg in het Zuiden, waarna we van Pieterburen in het noorden naar Vorden zijn gelopen. In totaal 236 en 262 kilometer, dus op twee na vijfhonderd kilometer. Een prestatie om trots op te zijn, en dat zijn we dan ook. We drinken er een glas wijn op in de zon bij het kasteel.

Landgoed (Pieterpad I: Hellendoorn - Holten - Laren)

Onze tocht begint waar hij vorige keer geëindigd is: met een kort bezoek aan de Albert Heijn in Hellendoorn, vlakbij de bushalte. We kopen wat proviand, drinken een bekertje koffie en maken een praatje met een vriendelijke Hellendoorner. Zo starten wij wat later dan gepland. Dat geeft niet, want het is mooi weer en het wordt pas laat donker.

We lopen het dorp uit en het bos in, langs fraaie boerderijen. Voorbij de Hellendoornsche Berg passeren we de spoorlijn. Het pad voert ons over de Haarlerberg, waar we een mooi uitzicht hebben. Dan dalen we weer langzaam af en lopen door de bossen van het landgoed de Noetselerberg, op naar de volgende ‘berg’, eigenlijk meer een heuvel: de Holterberg. We kijken uit over uitgestrekte heidevelden en bossen.

Even verderop kruist het Pieterpad het Marskramerpad, dat ik een paar jaar geleden liep. Rond de Holterberg is het vrij toeristisch. We komen verschillende -vaak grote – horecagelegenheden tegen maar besluiten door te lopen tot de spoorwegovergang in Holten. Daar blijkt een prima terras te zijn, vlak naast het spoor. Precies op tijd, want de twee flessen water die we ieder bij ons hadden, zijn leeg. Door de warmte en de heuvelachtigheid van het terrein hebben we er langer over gedaan dan we verwachtten. We hebben 15 kilometer gelopen en zouden er nog acht doen, maar door vermoeidheid en een blessure besluiten we het voor vandaag voor gezien te houden. We hebben geen haast. Dus blijven we nog even lekker op het terras zitten.

Janet van B&B Oostendijk haalt ons met de auto op. In ons appartementje aan de Larenseweg in Markelo staat een magnetronmaaltijd voor ons klaar. Het is nog steeds warm, dus we eten buiten op ons terras en genieten van de rust en stilte in de fraaie Achterhoek.

Na een lange en goede nachtrust gaan we de volgende ochtend bijtijds op pad. Janet zet ons af waar we de vorige dag gebleven zijn, bij station Holten. Door de velden lopen we naar het zuiden en passeren we een viaduct over de A1. Het geluid van de weg verstomt weer snel.

We lopen langs de Schipbeek, een brede beek die vroeger een handelsverbinding tussen Deventer en de Achterhoek en Twente vormde. Op de dijk langs de beek loopt een pad tussen rijen beukenbomen, een beukenlaantje.

Langs de Horstweg en de Vellerweg, soms verhard, soms niet, vervolgen we ons pad. Horeca is in dit gebied dun gezaaid, dus onze verrassing is groot als we een houten prieeltje tegenkomen waar een kan vers gezette koffie staat met wat lekkere dingen. We gaan aan de picknicktafel zitten en genieten van de onverwachte koffie en van het uitzicht. Het koffietentje hoort bij B&B Verwoldsehof.  

  

Even later lopen we het landgoed Verwolde op. We passeren het achttiende-eeuwse Huis Verwolde, vroeger een vesting van het hertogdom Gelre. Vlakbij ligt de theeschenkerij, bij het voormalige Jachthuis. Een waar paradijs. Julie van der Borch van Verwolde, telg uit het laatste gezin dat op het Huis Verwolde woonde, zwaait hier de scepter. Toen zij twaalf was werd het huis overgedragen aan de Stichting Geldersche Kasteelen en verhuisde zij met haar ouders naar het Jachthuis. Later kwam zij hier met haar gezin te wonen.

M. en ik strijken neer in een beeldig zitje onder een boom, op het gras. We kijken uit over een zorgvuldig aangelegde bloemenzee. Er staan vaste planten, eenjarigen, wilde planten als klaproos en papaver, en tussendoor liggen omheinde stukken moestuin. Een zeldzaam mooie plek, met veel smaak ingericht.

Na een kijkje in de Landgoedwinkel, waar ik een reusachtige courgette van het landgoed koop, pakken we in Laren de bus. Het is tot dan toe droog gebleven. Zodra we in het bushokje staan barst een regenbui met harde wind los. We hebben een goede timing vandaag.

Bier (Pieterpad I: Coevorden - Hardenberg)

Na een uitvoerig ontbijt in ons hotel in Coevorden trekken wij weer verder naar het zuiden. Vandaag komen wij in het Vechtdal. We passeren de Poort van Drenthe, een grote poort van enorme keien, het soort dat je ook in hunebedden ziet. Langs een vaart zien we grote aantallen pompoenen in alle soorten en kleuren drijven. Een merkwaardig gezicht. Zou er een vrachtauto met pompoenen omgevallen zijn? Raadselachtig.

In Gramsbergen staat een beeldje van Pieterpadwandelaars. Wij vinden de wandelaars wat merkwaardig afgebeeld. 

Aan de vaart pauzeren we in een oud schipperscafé. Het interieur is authentiek, met veel hout. Van de bedsteden zijn kasten gemaakt. Als we aan onze thee zitten zien we pas dat in de achterkamer koperen ketels staan. Dit café is tevens een kleine bierbrouwerij. Aan de balken van de zoldering hangt hop te drogen. Trots vertelt de eigenaar dat hij onlangs in Amsterdam de hoofdprijs heeft gewonnen voor zijn speciale Bockbier van dit najaar, de Mommeriete Rookbock. De oorkonde staat naast de ketels. Volgend voorjaar schenkt het programma ‘Leven in de brouwerij’ aandacht aan Mommeriete. M en ik nemen een flesje en een pot bierpaté mee voor thuis.

 

In het Engelandsche Bos, eigenlijk het enige bos op onze tocht van dit weekend, verdwalen we even, niet lang. Net als gisteren passeren wij een kleine Joodse begraafplaats, op een heuveltje gelegen. Hier bij Gramsbergen heet het 'Jodenbergje'.

Dan lopen we het centrum van Hardenberg binnen via een uitgestrekt plein waar de grote winkelketens vertegenwoordigd zijn. Het station ligt buiten het centrum, nog een eindje lopen. Het zit er weer op. Wat de natuur betreft hebben we mooiere trajecten gehad, maar met de horeca hadden wij deze dagen veel geluk. 

Berijpte velden (Pieterpad I: Sleen - Coevorden)

Dankzij een zeer vroeg vertrek van huis zijn we om kwart over tien in Sleen, Drenthe. De velden zijn berijpt, een schitterend gezicht. Vandaag is een herfstdag zoals je wilt dat een herfstdag is. De zon schijnt, het is fris en er staat nauwelijks wind. De bladeren aan de bomen dwarrelen rustig naar beneden in bruin, geel en oranje.

Langs Erm en Holbeek lopen we naar het zuiden, grotendeels door open veld, soms langs een kanaal. We houden de pas erin want voor vijven is het al donker. We hebben een marge voor het geval wij verdwalen of ons ander ongemak zou overkomen. Pas als we zeker weten dat we ruimschoots op tijd in Coevorden zullen zijn nemen we de tijd om te pauzeren in een café in Dalerveen, een middeleeuwse veenontginning. Een grote kop thee warmt ons op. Daarbij een bal gehakt voor M en een kroket voor mij. Heerlijk. De televisie staat aan zodat wij toch nog wat van het Sinterklaasjournaal meekrijgen. Een hot item. Er zijn genoeg toestanden in de wereld om je zorgen over te maken (Trump president, IS, Syrie, om wat te noemen) maar die lijken soms in het niet te vallen bij de vraag hoe Piet er dit jaar uitziet.

Als wij vertrekken uit Dalerveen hebben wij nog maar een uur voor de boeg. In de buurt van Coevorden passeren wij een kleine Joodse begraafplaats. Lang is hij buiten gebruik geweest, maar in 2003 is hier weer iemand begraven. De menora die op de foto in het boekje staat zien wij niet. Gestolen? Kapot?

Tegen vieren lopen wij Coevorden binnen. Via het Stieltjeskanaal, de vestingwerken en  de watertoren bereiken wij ons hotel. Schoenen uit en een kop thee, daar knappen we van op. Tegen half zes lopen we het centrum in, vlakbij ons hotel. De kermis laten wij links liggen. Morgen is er de jaarlijkse ganzenmarkt die wij dus zullen missen. We besluiten even langs het middeleeuwse kasteel te gaan en vragen de weg aan een jong stel dat uit Den Haag blijkt te komen en zich sinds drie jaar hier heeft gevestigd. Ze herkennen ons direct als Hagenaars.

Zoals het er nu staat is het kasteel grotendeels uit de zestiende en zeventiende eeuw, maar in de twaalfde eeuw woonden hier al de Coevordense burggraven. We drinken een glas wijn in de ruimte bij de open haard, samen met nog wat andere wandelaars en een club oudere heren, Rotary misschien.  

Na een blik op de eetzaal en op de menukaart besluiten we hier te blijven eten. Daar krijgen we geen spijt van. We zitten aan een met wit linnen gedekt tafeltje in een kasteelzaal met een grote haard en dikke muren, de ramen bedekt met gordijnen die er zacht en pluizig uitzien, gevoerd met zijde. Alle drie de gangen van het verrassingsmenu, waarvan de samenstelling ons steeds vriendelijk wordt uitgelegd, verrassen ons. Het zijn stuk voor stuk kunstwerkjes om te zien. De smaak doet niet voor het uiterlijk onder. Daarbij heerlijke wijn, glazen kraanwater en dat alles voor een zeer schappelijke prijs. Wat een heerlijk besluit van de wandeldag. We voelen ons verwend. Tevreden lopen wij om negen uur terug naar ons hotel waar wij als roosjes in slaap vallen.

Onheilspellend (Pieterpad I: Schoonloo - Sleen)

Na onze tocht vanuit Rolde gisteren zijn wij vroeg naar bed gegaan. We vertrekken dan ook zonder enige moeite om half negen van onze B&B De Deelderij in Schoonloo. Een ruim appartement met aparte slaapkamer. Zou de eigenares het interieur vernieuwen, dan zou het perfect zijn. Het ontbijt vinden wij wat karig. In de hal ligt ‘Verhalen uit het land van Bartje’ van Anne de Vries.

Bij het Schoonloër veld missen we een afslag, zodat wij net iets anders lopen en veengebied De Tweelingen missen. We lopen gelukkig niet minder kilometers. Later zien wij bij de Meeuwenplassen alsnog veengebied. Blauwe meertjes en groen gras, waartegen de berkenstammen helder afsteken. Daarna lopen we langs De Kijl, ook een veengebied met kleine meertjes. Grote runderen liggen er rustig te herkauwen. Schotse hooglanders, zegt het boekje.

Behalve veengebieden passeren wij vandaag ook verschillende moerasachtige gebieden waar gifgroene planten of mossen groeien. Het is een waterrijk landschap. Soms is het pad ook nat. Tractoren hebben diepe voren getrokken in de vette klei. Het pad voert ons langs geurende dennenbossen. Op sommige plaatsen zijn bomen gekapt. Dan biedt het bos ons behalve dennengeur ook de geur van vers hout.

Vandaag begon de dag net als gisteren zonnig. Langzamerhand verandert de lucht. Er verschijnen donkere regenwolken. Rond het middaguur barst een hagelbui los. Die verandert even later in regen. Gelukkig duurt het niet lang. We laten de regencapes waar ze zijn en trotseren het weer met capuchons en de hoes over de rugzak. Als het weer droog is, zien we in de verte regenbuien uit donkere wolken neerstorten. Mooie onheilspellende luchten.

We zien het Pieterpadmonument van een afstandje liggen, maar stoppen er niet. We lopen vandaag 24 kilometer en willen niet al te laat vertrekken, want we hebben een lange terugreis voor de boeg. Wel stoppen we een paar keer om ons te laten vertederen door springerige lammetjes en veulens.

Na twee uur zien we de kerk van Sleen in de verte liggen in de velden. Sleen blijkt een prachtig stadje te zijn met een levendig centrum. We besluiten direct om daar volgende keer te starten met een kop koffie. Om kwart voor drie staan we bij de bushalte en vier uur later zijn we thuis.

Vennen (Pieterpad I: Rolde - Schoonloo)

Na een behoorlijke reis per trein en bus pakken we de draad van ons pad weer op in het centrum van Rolde. We passeren de kerk en het kerkhof waar Harry Muskee (Cuby & The Blizzards) ligt. Dan slaan we rechtsaf de Koelandsdijk in. Deze weg volgt het traject van een oude spoorlijn. Rechts zien we twee mooie hunebedden liggen. Het weer is, tegen de voorspelling in, prachtig. Blauwe lucht, stralende zon.

We lopen de Westerlanden in, het gebied rondom het Andersche Diep. Dit smalle riviertje meandert wild door het landschap. Hoewel het niet veel geregend heeft de afgelopen dagen is het pad soms zeer drassig en glibberen wij regelmatig door de modder terwijl we ons aan bomen en struiken vasthouden. Bij een voorde, een doorwaadbare plaats die eeuwen in gebruik is geweest, staat een picknicktafel. Wij pauzeren in dit prachtige open landschap.

Via de bossen tussen Rolde en Schoonloo van boswachterij Gieten komen we langs een mooi klein natuurgebied, het Meindersveen. De zon laat het water van de vennen helderblauw oplichten. De planten zijn heel licht van kleur, bijna wit. Samen met de lucht, waarin nu wat wolken zijn, levert dat een mooi schouwspel op.

Tegen een uur of vier lopen we Schoonloo binnen. Wat huizen en boerderijen, meer is het niet. Een winkel is niet te bekennen, maar wel twee horecagelegenheden. Wij borrelen in De Loohoeve, waar wij voor het eten niet terecht kunnen want het restaurant zit helemaal vol. Gelukkig heeft café Hegeman nog wel plaats, hoewel het daar ook behoorlijk vol is. De eigenares wijst er trots op dat de routebeschrijving vanaf Schoonloo begint met ‘Vanuit café Hegeman rechts’. Zelf loopt zij ook het Pieterpad: op dinsdagen, want dan is het café dicht. De bedenksters van het Pieterpad, Toos Goorhuis en Bertje Jens, vertoefden blijkbaar graag bij Hegeman.

Hunebed (Pieterpad I: Zuidlaren - Rolde)

De zondagochtend begint met een heerlijk ontbijt in B&B Schipborg. Daarna is Anke, de eigenares, zo vriendelijk ons per auto terug te brengen naar de Brink in Zuidlaren. Want wij hechten eraan iedere kilometer van het pad te voet af te leggen. Zo passeren wij ruim een half uur na onze start Schipborg weer. 

Wat is het gebied rondom de Drenthsche Aa, die hier Schipborgsch Diep heet,  adembenemend mooi. De kronkelende rivier, de uitgestrekte graslanden en heidevelden, de bomen die het landschap omlijsten in herfstkleuren. In de weilanden grazen paarden en schapen. Op het terrein van landgoed Dennenoord, een psychiatrische instelling bestaande uit verschillende huizen en gebouwen in een park, komen wij lama’s tegen met jongen.

Vandaag is het droog en zonnig, de hele dag. Het pad voert ons over de Gasterse Duinen, aan het eind waarvan wij de eerste hunebed zien liggen. Het blijft vandaag ook de laatste die wij tegenkomen. Het landschap is zo mooi hier dat ik zin heb eens het Drenthse streekpad te lopen. 

De Drenthse Aa, die hier – hoe kan het anders – het Gastersch Diep heet, is nooit ver weg. Af en toe steken we hem over. In een ouderwets café-restaurant in Gasteren eten we wat. Onderweg zien we meerdere ooievaarsnesten en op een gegeven moment zien we langs het pad in het veld twee ooievaars lopen. Als wij naderen gaan ze er haastig vandoor. Helaas lukt het niet om ze duidelijk op de foto te krijgen.

Het Ballooërveld is het grootse restant woeste heide. Dankzij de functie als militair oefenterrein is deze nooit bebost of bebouwd geweest. Een oerlandschap. We zien duidelijk een paar grafheuvels liggen. Op een ervan is later een executieplaats ontstaan, Galgenberg genaamd.

Tussen de heideplanten groeit mos in bijzondere kleuren: van heel fel groen tot bijna wit. Op de hei loopt een schaapskudde rond. Aan de rand zien we al van ver de kerktoren van Rolde liggen.  Het pad is goed gemarkeerd, maar zelfs zonder markering zouden we dankzij die toren niet verdwalen.

Als we het dorp Rolde binnenlopen hebben we nog even voor de bus komt die ons naar station Assen zal brengen. Het laatste stukje zien we twee andere Pieterpad-lopers voor ons uitgaan, op weg naar dezelfde bushalte. Zij lopen moeilijk. Wij niet. Even gaan we het fraai aangelegde kerkhof op om het graf van Harry Muskee van Cuby en The Blizzards te bezoeken, maar helaas, we kunnen het zo snel niet vinden.