maandag 8 september 2014

Gerrit Jan Heijn (Trekvogelpad: Oostzaan - Broek in Waterland)


Het Twiske
Na een ontbijt met heerlijke karnemelk van de boerderij nemen wij afscheid van het echtpaar Buys, dat om half tien aan de koffie zit voor de wapperende lakens in ‘de steeg’. Daar gaan wij weer. Wat later dan gepland, maar goed uitgerust. Omdat wij nu eenmaal in Oostzaan zijn nemen wij de alternatieve route Twisk. Het pad voert door natuurgebied Het Twiske langs het water van de Stootersplas. Net als gisteren is het prachtig weer. Behalve het geluid van een paar koeien is het stil.

Kerk Landsmeer
Wij komen in Landsmeer. Als wij de Martin Luther Kingstraat kruisen zingt M een toepasselijk lied. Landsmeer was vroeger bekend om de eierhandel, maar voor ons toch vooral omdat Ferdi E. hier vandaan kwam. In september 1987 ontvoerde hij Gerrit Jan Heijn. Als ik ’s avonds na thuiskomst wat ga zoeken over die ontvoering zie ik dat Ferdi E. in de Martin Luther Kingstraat 18 woonde. Vanuit dat huis trof hij zorgvuldig zijn voorbereidingen. Zeven maanden leefde de familie Heijn in onzekerheid. In februari 1988 begon Ferdi E. genummerde bankbiljetten die hij als losgeld had gekregen uit te geven. Het eerste biljet dook op in een drankenzaak in Amsterdam Noord, vlakbij Landsmeer. Toen hij in april werd aangehouden bekende hij snel. Hij had Gerrit Jan al op de dag van de ontvoering doodgeschoten en vervolgens zijn pink afgesneden en gekoeld in een thermosfles met ijs. Ferdi E. werd veroordeeld tot 20 jaar en TBS. In 2001 kwam hij vrij. Zijn detentie had hem een vermogen van fl. 700.000 opgeleverd aan achterstallige uitkering. Nu zou dat niet meer gebeurd zijn. De verontwaardiging die het veroorzaakte leidde ertoe dat de wet veranderd is. Bij thuiskomst lees ik nog eens het boek over de ontvoering van o.a. John van den Heuvel, en daarna ‘De verzoening’, het boek dat Hank Heijn-Engel in 2006 schreef. ‘De kleine Britt’ van Els Hupkes, de vrouw van Ferdi E., heb ik al eens gelezen. In herlezing heb ik geen zin. De verongelijktheid en de bekrompenheid van Hupkes staan recht tegenover de grootsheid en de vergevingsgezindheid van Heijn-Engel.

In Landsmeer, vlakbij de kerk, houden wij een korte koffiepauze. Dan lopen wij langs weilanden en sloten richting Het Schouw en daarna Watergang. Onvoorstelbaar dat dit ongerepte land maar een paar kilometer van Amsterdam ligt. Later zien wij de A10 liggen, en Amsterdam Noord. Wij lopen een stukje parallel met de weg, op ruime afstand. Vanaf ons pad hebben wij uitzicht op een gevelrij van Landsmeer, verlicht door de zon. Wij passeren een monument voor een Engels vliegtuig dat hier in de Tweede Wereldoorlog is neergestort. De bemanning was toen al gesprongen, per ongeluk in de Noordzee. 

Bij Het Schouw nemen wij een pontje, waarna wij het zgn. Laarzenpad nemen. Het is alleen toegankelijk buiten het broedseizoen. Een pad is het eigenlijk niet. We lopen gewoon dwars door weilanden. Door het groene gras, onder de blauwe hemel. Witte stokken geven de bruggetjes en hekken aan. Het is wat drassig, maar wij houden de voeten droog. Terwijl wij op een hoge houten brug van het uitzicht genieten zwemt een zwanenfamilie langs. Even later zien wij in de verte de kerktoren van Broek in Waterland. Wij naderen het dorp, dat als een van de mooiste van Nederland geldt, vanaf de noordkant. Houten huizen, geschilderd in wit, beige, verschillende tinten blauw en grijs. Alles strak in de lak. De tuinen zijn mooi aangelegd en perfect onderhouden. We zien veel hortensia. De van roze naar blauw verlopende kleuren van de bloemen, met al een waas van herfst erover, staan goed bij de kleuren van de huizen. Ons bekruipt het gevoel door een filmdecor te lopen, zo perfect en stil is het. De huizen zijn in de zeventiende en achttiende eeuw gebouwd voor reders, kapiteins en kooplieden. Het was een van de meest welvarende dorpen van de streek. Dat is goed te zien. In het kerkje, de St. Nicolaaskerk, verkoopt een vriendelijke dame M ansichtkaarten. Zij wijst ons ook de weg naar de enige horecagelegenheid die het dorp rijk is: pannenkoekenhuis ‘De Witte Swaen’. Gelukkig is de kaart ruimer dan de naam aangeeft. Om half vijf nemen wij de bus naar Amsterdam, van waar wij naar huis reizen. De betrouwbare bron die dit pad aanraadde heeft niets te veel gezegd.